Roemer en huisvesting van arbeidsmigranten: wat is er gebeurd?
In oktober 2020 bracht het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten, onder leiding van Emile Roemer, het advies 'Geen tweederangsburgers' uit. Een groot deel ging over wonen: de afhankelijkheid van de werkgever, de kwaliteit van de huisvesting en zicht op waar arbeidsmigranten verblijven. Hieronder leest u wat het aanjaagteam adviseerde, wat daarvan sinds 2020 wet is geworden, en wat per oktober 2026 nog een voorstel is.
01Wat was het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten?
Het kabinet stelde het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten in op 1 mei 2020. Voorzitter was Emile Roemer. Het team kreeg de opdracht om voorstellen te doen tegen misstanden rond werk en huisvesting van arbeidsmigranten.
Het aanjaagteam bracht twee adviezen uit:
- Eerste advies (11 juni 2020). Gericht op de korte termijn, vanwege het risico op besmetting met het coronavirus in volle woningen en busjes. Het kabinet reageerde op 3 juli 2020.
- Tweede advies (30 oktober 2020): 'Geen tweederangsburgers. Aanbevelingen om misstanden bij arbeidsmigranten in Nederland tegen te gaan'. Dit is het advies waar meestal mee bedoeld wordt als men het over 'het rapport van Roemer' heeft. Het telt 50 aanbevelingen, verdeeld over thema's zoals werving, zicht op arbeidsmigranten, huisvesting, handhaving en informatie.
De kabinetsreactie op het tweede advies is gedateerd 14 december 2020. Daarin geeft het kabinet per aanbeveling aan of het die overneemt, en hoe.
eyesonrooms verhuurt zelf geen woningen en bemiddelt niet in huisvesting. Dit artikel is een samenvatting van overheidsstukken, geen juridisch advies. Wetten en voorstellen veranderen: controleer de actuele tekst en raadpleeg een jurist voor uw eigen situatie.
02Wat adviseerde het aanjaagteam over huisvesting?
Dertien van de vijftig aanbevelingen staan in het hoofdstuk over huisvesting. Ze vallen in vier groepen:
| Groep | Aanbevelingen (nummering uit het advies) |
|---|---|
| Regie en toezicht door gemeenten | 4.1.A inzicht in bestaande sturingsmogelijkheden; 4.1.B een verhuurdersvergunning, ook voor bedrijfslocaties en groepshuisvesting; 4.1.C handhaving door gemeenten |
| Genoeg woonruimte | 4.2.A afspraken over de landelijke en gemeentelijke opgave; 4.2.B regionale deals; 4.2.C een effectrapport bij nieuwe bedrijvigheid |
| Kwaliteit | 4.3.A het SNF- en AKF-keurmerk integreren; 4.3.B overgang naar de nieuwe norm; 4.3.C een aangepaste oppervlaktenorm; 4.3.D een keurmerk voor overige woonvormen; 4.3.E samenwerking tussen gemeenten en keurmerken bij handhaving |
| Positie van de huurder | 4.4.A een zelfstandig huurcontract voor alle woonvormen; 4.4.B ontkoppeling van huur- en arbeidscontract, op papier en in de praktijk |
De kern is afhankelijkheid. Als dezelfde partij het werk, de woning en vaak ook het vervoer regelt, verliest een arbeidsmigrant bij ontslag in één keer zijn inkomen en zijn dak. Het aanjaagteam wilde die koppeling doorbreken en de woonkwaliteit beter borgen.
Twee aanbevelingen uit andere hoofdstukken raken huisvesting ook direct: het vastleggen van contactgegevens en verblijfsadressen in de basisregistratie (zie verderop) en de inhouding van huisvestingskosten op het loon.
03Is het huurcontract nu los van het arbeidscontract?
Ja, dit is de duidelijkste aanbeveling die wet is geworden. Het kabinet nam aanbeveling 4.4.B over. De uitwerking staat in de Wet goed verhuurderschap, die op 1 juli 2023 in werking trad.
Artikel 2, derde lid, van die wet bepaalt bij verhuur van woonruimte aan arbeidsmigranten:
- de huurovereenkomst wordt afzonderlijk van de arbeidsovereenkomst vastgelegd;
- de informatie over rechten en plichten krijgt de huurder in een taal waaraan de arbeidsmigrant de voorkeur geeft, of in een andere taal die hij of zij begrijpt.
Volgens de VNG is het doel dat het verlies van een baan niet automatisch leidt tot direct verlies van de woning. De VNG noemt de Wet goed verhuurderschap uitdrukkelijk als uitwerking van een aantal aanbevelingen uit 'Geen tweederangsburgers'.
Let op het verschil tussen 'op papier' en 'in de praktijk'. Een apart contract is verplicht, maar de wet regelt niet hoe lang iemand na het einde van het werk mag blijven wonen. In de uitzendsector maakten werkgevers en vakbonden daar zelf afspraken over: volgens een kabinetsbrief van december 2021 mogen werknemers tot vier weken na het einde van hun contract in de huisvesting blijven. Controleer welke cao voor uw organisatie geldt.
Goed verhuurderschap per woning aantonen
Met eyesonrooms houdt u per woning bewoners, aparte huurcontracten, inspecties met foto's en meldingen bij, en melden bewoners storingen via een QR-code in hun eigen taal.
Vraag een pilot aanBekijk ook de prijzen.
04Wat kan de gemeente nu eisen bij verhuur aan arbeidsmigranten?
Aanbeveling 4.1.B vroeg om een verhuurdersvergunning die ook werkt voor groepshuisvesting. Ook dat zit nu in de Wet goed verhuurderschap:
- Vergunningplicht. De gemeenteraad kan in een verhuurverordening bepalen dat een aangewezen categorie 'verblijfsruimte' (gebouwen voor huisvesting van arbeidsmigranten) alleen met een vergunning van burgemeester en wethouders verhuurd mag worden (artikel 5). Volgens de VNG kan dat gemeentebreed of per gebied.
- Voorwaarden. Aan zo'n vergunning kan de gemeente voorwaarden verbinden over een afzonderlijk afsluitbare ruimte voor iedere arbeidsmigrant die geen huishouden vormt met een andere arbeidsmigrant, en over gemeenschappelijke voorzieningen voor eten, wassen en douchen, afgestemd op het maximale aantal bewoners (artikel 8). Ook een onderhoudsplan kan een voorwaarde zijn.
- Overgang. Voor bestaande verblijfsruimte gold voor de eis van afsluitbare ruimten een overgangstermijn van drie jaar na de inwerkingtreding van de wet.
De VNG adviseert gemeenten om voor keuken, badkamer en wasruimte de normen van SNF en AKF te gebruiken. Een landelijke vergunningplicht is er niet: het hangt af van uw gemeente. Voorbeelden van lokale regels leest u onder meer in ons artikel over Venlo.
Over de oppervlaktenorm (4.3.C) koos het kabinet een andere weg dan het aanjaagteam. Het team wilde een aangepaste norm in het Bouwbesluit. Het kabinet schreef dat de gebruiksoppervlakte 'een belangrijk punt uit het advies' is, maar zag meer in een decentrale oplossing: gemeenten kunnen zelf een minimale oppervlakte per persoon vastleggen in hun omgevingsplan.
05Hoe staat het met keurmerk, certificering en inhouding op het loon?
Eén keurmerk (4.3.A). Het kabinet onderschreef in 2020 de wens om tot één keurmerk te komen en ging daarover in gesprek met de keurmerken. In regels en adviezen worden SNF en AKF nog steeds naast elkaar genoemd, onder meer door de VNG. Wat de SNF-norm inhoudt, leest u in de SNF-norm uitgelegd.
Toelatingsstelsel voor uitleners. Het aanjaagteam drong aan op verplichte certificering van uitzendbureaus. Dat werd de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta). De Eerste Kamer stemde op 11 november 2025 in. Volgens de Rijksoverheid gaat de wet in op 1 januari 2027, en wordt vanaf 2028 op de toelating gehandhaafd. Op 8 oktober 2026 startte een internetconsultatie over een wijziging die gelijke of gelijkwaardige beloning aan de eisen toevoegt (verwacht vanaf 1 juli 2027). De berichten van de Rijksoverheid over de Wtta noemen geen eigen huisvestingseisen.
Inhouding op het minimumloon. Nu mag een werkgever maximaal 25 % van het bruto minimumloon inhouden voor huisvesting, en alleen als de woning gecertificeerd is. Op 10 september 2026 maakte de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bekend dat hij deze mogelijkheid wil afschaffen, per 1 juli 2028. Reden volgens de Rijksoverheid: voorkomen dat malafide werkgevers huisvesting en inhoudingen als verdienmodel gebruiken. In oktober 2026 is dit een voornemen, geen wet.
06Weet de overheid nu beter waar arbeidsmigranten wonen?
Het aanjaagteam constateerde dat gemeenten en de Arbeidsinspectie vaak niet weten waar arbeidsmigranten verblijven. Wie korter dan vier maanden in Nederland is, staat niet als ingezetene in de basisregistratie personen (BRP), maar kan zich registreren in de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI).
Wat er sinds 2020 is gebeurd:
- Het kabinet nam de aanbeveling over om contactgegevens van arbeidsmigranten vast te leggen (3.1.B) en kondigde wetgeving aan. Voor de korte termijn gebeurde dat via de RNI-applicatie. Volgens een kabinetsbrief van december 2021 werden sinds begin 2021 contactgegevens van niet-ingezetenen op vrijwillige basis vastgelegd.
- In juni 2021 diende een groep Tweede Kamerleden een amendement in op de wijziging van de Wet BRP (Kamerstuk 35 648), om een tijdelijk verblijfsadres en contactgegevens van niet-ingezetenen vast te leggen. Het amendement verwijst naar het rapport van Roemer.
- Volgens de VNG worden in de RNI onder andere tijdelijke verblijfsadressen en contactgegevens vastgelegd, en krijgen gemeenten met ingang van juni 2026 structureel en periodiek toegang tot de tijdelijke adressen.
Voor werkgevers en verhuurders betekent dit vooral: zorg dat bewoners weten hoe en waar zij zich moeten inschrijven, en houd zelf een actuele bewonerslijst per adres bij. Veel gemeenten vragen in hun lokale regels ook een nachtregister of bewonersregistratie.
07Wat is per oktober 2026 wet, en wat nog een voorstel?
| Onderwerp | Advies Roemer (2020) | Status oktober 2026 |
|---|---|---|
| Huurcontract los van arbeidscontract | Ontkoppelen (4.4.B) | Wet: Wet goed verhuurderschap, sinds 1 juli 2023 |
| Informatie in eigen taal | Betere informatie | Wet: Wet goed verhuurderschap, sinds 1 juli 2023 |
| Verhuurdersvergunning, ook voor groepshuisvesting | Invoeren (4.1.B) | Mogelijk: gemeente kiest zelf via een verordening |
| Oppervlakte per persoon | Norm in het Bouwbesluit (4.3.C) | Decentraal: gemeente via het omgevingsplan |
| Kortdurende huurcontracten | Maximaal vier maanden (4.4.A) | Voorstel: short stay maximaal 30 dagen (consultatie juli-augustus 2026) |
| Certificering uitleners | Verplicht maken | Wet (Wtta): in werking 1 januari 2027, handhaving vanaf 2028 |
| Inhouding huisvesting op minimumloon | Afhankelijkheid verminderen | Voornemen: afschaffen per 1 juli 2028 |
| Zicht op verblijfsadres | Vastleggen in de basisregistratie (3.1.B) | RNI legt tijdelijke adressen vast; gemeenten krijgen toegang vanaf juni 2026 |
Het wetsvoorstel passende huurcontracten, in consultatie van 2 juli tot en met 28 augustus 2026, maakt het ook voor arbeidsmigranten mogelijk een tijdelijk huurcontract van maximaal twee jaar af te sluiten, met huurbescherming. Volgens de Rijksoverheid geldt daarbij als voorwaarde dat iedere bewoner een eigen slaapkamer heeft van minimaal 5,5 m². Short stay wordt beperkt tot maximaal 30 dagen, zonder huurbescherming. De Rijksoverheid noemt 1 juli 2028 als beoogde inwerkingtreding. Of en hoe het voorstel wet wordt, beslist het parlement.
08Wat betekent dit voor werkgevers, uitzendbureaus en verhuurders?
Ook een werkgever of uitzendbureau dat woonruimte aan eigen personeel verhuurt, is verhuurder in de zin van de Wet goed verhuurderschap. Een praktische checklist:
| Punt | Wat u regelt |
|---|---|
| Twee contracten | Een aparte huurovereenkomst naast de arbeidsovereenkomst, ook in de praktijk |
| Taal | Rechten en plichten in een taal waaraan de bewoner de voorkeur geeft |
| Gemeente | Navragen of er een verhuurvergunning, oppervlaktenorm of nachtregister geldt |
| Kwaliteit | Afsluitbare ruimte per persoon, voldoende sanitair en keuken; SNF of AKF als maatstaf |
| Inhouding | Rekening houden met het voornemen om inhouding per 1 juli 2028 af te schaffen |
| Uitlenen | Voorbereiden op de toelating onder de Wtta (in werking 1 januari 2027) |
| Dossier | Bewoners, contracten, inspecties en klachten per adres actueel houden |
De rode draad sinds 2020: aantoonbaar goed verhuurderschap. Wie per woning kan laten zien wie er woont, welke afspraken er zijn en in welke staat de woning is, staat sterker bij een controle van de gemeente of een keurmerk. De woningbeheersoftware van eyesonrooms bundelt contracten, inspecties met foto's en meldingen per woning; zie ook woningbeheersoftware en de uitdagingen van huisvesting van arbeidsmigranten.
09Veelgestelde vragen
Wat is het rapport van Roemer?
Het tweede advies van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten, 'Geen tweederangsburgers', uitgebracht op 30 oktober 2020 onder voorzitterschap van Emile Roemer. Het bevat 50 aanbevelingen tegen misstanden bij werk en huisvesting van arbeidsmigranten.
Is het huurcontract van arbeidsmigranten nu los van het werk?
Ja. Sinds 1 juli 2023 moet de huurovereenkomst volgens de Wet goed verhuurderschap apart van de arbeidsovereenkomst worden vastgelegd. Hoe lang iemand na het einde van het werk mag blijven, regelt de wet niet; daarover kunnen cao-afspraken gelden.
Geldt de Wet goed verhuurderschap ook als ik als werkgever mijn personeel huisvest?
Ja, de wet geldt voor iedere verhuurder en verhuurbemiddelaar. Bij verhuur aan arbeidsmigranten gelden de extra regels over een apart contract en informatie in een voorkeurstaal.
Mag een werkgever nog huur inhouden op het loon?
In oktober 2026 nog wel: maximaal 25 % van het bruto minimumloon, en alleen bij een gecertificeerde woning. Het kabinet wil dit afschaffen per 1 juli 2028; dat is nog geen wet.
Is dit juridisch advies?
Nee. Dit artikel vat overheidsstukken samen. Raadpleeg een jurist of uw gemeente voor uw eigen situatie.
10Bronnen
- Kamerbrief minister SZW: Tweede advies Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten (30 oktober 2020)
- Kabinetsreactie op het tweede advies van het Aanjaagteam, met bijlage per aanbeveling (14 december 2020)
- Kamerstuk 29 861, nr. 77: Kamerbrief arbeidsmigratie en jaarrapportage (17 december 2021)
- Wet goed verhuurderschap, geldende tekst, artikelen 2, 5 en 8 (wetten.overheid.nl, geraadpleegd oktober 2026)
- VNG: Hoe beschermt de Wet goed verhuurderschap de arbeidsmigrant?
- Rijksoverheid: Eerste Kamer stemt in met strengere regels voor de uitleenmarkt (11 november 2025)
- Rijksoverheid: Internetconsultatie wijziging eisen wanneer bedrijven personeel mogen uitlenen (8 oktober 2026)
- Rijksoverheid: Werkgever mag geen huur meer inhouden op minimumloon arbeidsmigrant (10 september 2026)
- Rijksoverheid: Consultatie start voor wetsvoorstel passende huurcontracten (2 juli 2026)
- Kamerstuk 35 648, nr. 12: amendement over tijdelijk verblijfsadres en contactgegevens in de BRP (juni 2021)
- VNG: Flyer registratie niet-ingezetenen (RNI) (2026)
11Lees ook
Begin klein: een pilot in een paar woningen.
Na een maand weet u hoeveel kamers echt een kachel gebruiken en waar schimmel dreigt. Gemeten, per kamer, met het adres erbij.